Luật chơi cờ gánh
Trò cờ dân gian tương truyền từ Quảng Nam – Đà Nẵng, xưa chơi bằng nắp chai trên bàn cờ vẽ dưới sân. Điều làm cờ gánh khác mọi loại cờ: quân bị bắt không bị loại — nó đổi màu, quay lại đánh chủ cũ. Các bàn cờ dưới đây tự đi minh họa, bạn cứ nhìn theo là hiểu.
Bàn cờ & cách đi quân
Bàn cờ có 25 giao điểm nối bằng vạch ngang, dọc và chéo — chú ý vạch chéo chỉ có ở một nửa số điểm. Mỗi bên 8 quân xếp quanh rìa bàn, quân Đỏ đi trước.
Đến lượt, bạn đi một quân sang điểm trống liền kề theo đúng vạch kẻ — mỗi lượt một bước, không nhảy, không bỏ lượt.
Gánh — kẹp giữa, lật đôi
Khi bạn tự đi quân mình vào giữa hai quân đối phương nằm thẳng hàng hai bên, cặp quân đó bị “gánh”: lật màu, về phe bạn ngay lập tức.
Nhớ kỹ: gánh chỉ xảy ra khi bạn là người bước vào giữa. Đối phương tự chui vào giữa hai quân của bạn thì không sao — thậm chí chính họ đang gánh bạn đấy!
Chầu — cú gánh kép
Một điểm có thể nằm giữa nhiều cặp quân cùng lúc: dọc, ngang và hai đường chéo. Bước vào đúng điểm vàng đó, bạn gánh tất cả các cặp một lượt — dân gian gọi là “chầu 4”, “chầu 6”. Đây là nước lật ngược thế cờ kinh điển của cờ gánh.
Vây & chẹt — hết đường là mất quân
Sau mỗi nước đi, quân (hoặc cả cụm quân) đối phương nào bị vây kín — không còn điểm trống nào kề bên để đi — sẽ bị “chẹt” và lật màu toàn bộ.
Vì vậy đừng dồn quân vào góc quá dày: đội hình túm tụm rất dễ bị vây trọn một mẻ.
Thế cờ mở — cái bẫy ngọt ngào
Khi đối phương rút quân tạo chỗ trống ngay giữa hai quân của họ, đó là “thế mở”. Luật buộc bạn phải bước vào gánh — điểm buộc được khoanh vàng trên bàn cờ.
Nghe như được cho không hai quân? Cẩn thận: cao thủ thường thí quân để kéo bạn ra khỏi vị trí, rồi tung đòn chầu lấy lại gấp đôi.
Thắng cả bàn
Bàn cờ luôn đủ 16 quân — chỉ có màu là thay đổi. Ai lật được toàn bộ quân về màu của mình (hoặc khiến đối phương hết nước đi) là thắng ván.
Khi đấu online, bạn còn có thể cầu hòa hoặc xin thua như thi đấu thật.